Αραβική τρόικα

Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Εμιράτα ματαίωσαν στο πάρα πέντε την προγραμματισμένη για χθες Τρίτη επίθεση των ΗΠΑ σε στόχους στο Ιράν.

Οι τρεις μοναρχίες του Κόλπου, σύμφωνα με τον Τραμπ, επικαλέστηκαν τη μεγάλη πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν που έχει καταγραφεί τις τελευταίες μέρες. Ετσι ο πρόεδρος των ΗΠΑ φαίνεται ότι διέταξε τη ματαίωση των βομβαρδισμών υιοθετώντας την αποδιδόμενη στους τρεις παρέμβαση.

Η παρέμβασή τους σώζει τα προσχήματα για τη σε καθημερινή πλέον βάση αντιφατική και αλληλοαναιρούμενη ρητορική του Τραμπ. Αλλωστε το ερώτημα για την αντοχή σε νέα πλήγματα δεν αφορά το Ιράν αλλά τους τρεις συμμάχους των ΗΠΑ.

Ως προς τις παρενέργειες της επανάληψης των βομβαρδισμών, είναι βέβαιο ότι οι διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους με την Τεχεράνη θα συνεχιστούν.

Να θυμίσουμε ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στο Βιετνάμ κράτησαν πέντε χρόνια με ταυτόχρονους σφοδρούς βομβαρδισμούς.

Μέχρι στιγμής όλα δείχνουν ότι το Ιράν εξακολουθεί να έχει ως σημείο αναφοράς την εγκατάλειψη του πυρηνικού του προγράμματος με αντάλλαγμα την πλήρη άρση των κυρώσεων.

Η καρδιά του προβλήματος είναι η αποδοχή του Ιράν από ΗΠΑ-Ισραήλ ως περιφερειακής δύναμης με επιρροές και συμμάχους. Με άλλα λόγια, το Ισραήλ έχει πρόβλημα με τις περιφερειακές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, με ή χωρίς πυρηνικά όπλα.

Η ανατροπή του Ασαντ στα τέλη του 2024 στέρησε το Ιράν από τον πιο στενό και πολύτιμο σύμμαχό του στην περιοχή: τη Συρία. Χωρίς παρουσία στη Συρία, το Ιράν πολύ δύσκολα μπορεί να στηρίζει τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Σε ό,τι αφορά την Υεμένη, η πιο πιθανή εξέλιξη θα είναι η συνεγγύηση Ιράν-Σαουδικής Αραβίας για την παράταση του σημερινού στάτους κβο.

Το πιο σημαντικό ερώτημα για τις μεταπολεμικές γεωπολιτικές ισορροπίες είναι το μέλλον του Ιράκ, όπου μετά την ανατροπή του Σαντάμ είναι βαρύνουσες η επιρροή και η παρουσία της Τεχεράνης.

Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Εμιράτα ενισχύονται από το κλάδεμα της περιφερειακής ισχύος του Ιράν, σε καμιά όμως περίπτωση δεν θα επιθυμούσαν τη μετατροπή της χώρας σε ακυβέρνητη πολιτεία κατά το πρότυπο της Συρίας και της Λιβύης.

Τα δραματικά γεγονότα στη Μέση Ανατολή την τελευταία τριετία έκαναν δυσδιάκριτη τη σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων Ριάντ-Τεχεράνης.

Το μέλλον του μεταπολεμικού Ιράν διχάζει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς και τα κράτη της περιοχής.

Μέχρι στιγμής τίποτε δεν δείχνει ότι ο αποσχιστικός εθνικισμός των μειονοτήτων θα δημιουργήσει ένα κενό στις περιφερειακές ισορροπίες το οποίο θα προσπαθήσουν να καλύψουν παλαιές αλλά και νέες περιφερειακές δυνάμεις.

Αν μη τι άλλο, το νέο τοπίο στη Μέση Ανατολή δεν θα προκαλέσει αλλαγές καθεστώτων.