Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 16 Σεπτεμβρίου

Ήταν νεαρή Χριστιανή στη Χαλκηδόνα όταν συνελήφθη επειδή αρνήθηκε να συμμετάσχει σε ειδωλολατρική γιορτή. Η Αγία Ευφημία μαρτύρησε στις αρχές του 4ου αιώνα και η Ορθόδοξη Εκκλησία την τιμά στις 16 Σεπτεμβρίου.

Την ίδια ημέρα τιμώνται επίσης η Αγία Μελιτίνη και η Αγία Λουντμίλα.

Αγία Ευφημία – Η νεαρή Χριστιανή της Χαλκηδόνας

Η Αγία Ευφημία έζησε στη Χαλκηδόνα, απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, στα χρόνια των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού. Καταγόταν, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, από εύπορη χριστιανική οικογένεια.

Το 303, όταν ο Διοκλητιανός εξαπέλυσε τον μεγάλο διωγμό κατά των Χριστιανών, ο τοπικός διοικητής Πρίσκος διέταξε τους κατοίκους να συμμετάσχουν σε δημόσια θυσία προς τον θεό Άρη.

Η Ευφημία και άλλοι Χριστιανοί αρνήθηκαν. Συνελήφθησαν και πιέστηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα. Η Ευφημία παρέμεινε σταθερή στην άρνησή της και, σύμφωνα με το Συναξάρι, υπέστη σειρά βασανιστηρίων.

Τελικά οδηγήθηκε στην αρένα και πέθανε από τα τραύματά της. Η παράδοση συνδέει τον θάνατό της με επίθεση άγριου ζώου. Οι Χριστιανοί παρέλαβαν το σώμα της και το ενταφίασαν στη Χαλκηδόνα. Αργότερα ανεγέρθηκε στον τόπο μεγάλη βασιλική προς τιμήν της.

Εδώ αρχίζει το δεύτερο κεφάλαιο της ιστορίας της. Το 451, περίπου ενάμιση αιώνα μετά το μαρτύριό της, στη βασιλική της Αγίας Ευφημίας συγκλήθηκε η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας.

Στη Σύνοδο συμμετείχαν εκατοντάδες επίσκοποι και στο επίκεντρο βρέθηκε η μεγάλη χριστολογική διαμάχη της εποχής για τη θεία και την ανθρώπινη φύση του Χριστού.

Η Σύνοδος διατύπωσε ότι ο Χριστός είναι ένα πρόσωπο «εν δύο φύσεσιν», θεία και ανθρώπινη, «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως».

Η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει την τελική επικράτηση της ορθόδοξης διδασκαλίας και με ένα θαύμα της Αγίας Ευφημίας: οι δύο διαφορετικές ομολογίες πίστεως φέρεται να τοποθετήθηκαν στη λάρνακά της και, όταν αυτή ανοίχθηκε, το κείμενο που αποδεχόταν η Σύνοδος βρέθηκε στα χέρια της Αγίας.

Το συγκεκριμένο θαύμα τιμάται ξεχωριστά στις 11 Ιουλίου.

Γιατί ονομάζεται «Πανεύφημος»

Ο χαρακτηρισμός «Πανεύφημος» δηλώνει εκείνη που είναι άξια κάθε επαίνου και συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη μεγάλη τιμή που απέκτησε η Αγία στην ορθόδοξη παράδοση.

Τα λείψανά της μεταφέρθηκαν αργότερα στην Κωνσταντινούπολη και γνώρισαν περιπέτειες ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Εικονομαχίας.

Σήμερα λείψανα που αποδίδονται στην Αγία Ευφημία φυλάσσονται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι, όπου η μνήμη της κατέχει ιδιαίτερη θέση.

Η Αγία Λουντμίλα – Η γιαγιά του Αγίου Βενσεσλάου

Στις 16 Σεπτεμβρίου τιμάται και η Αγία Λουντμίλα, μία από τις σημαντικότερες μορφές της πρώιμης ιστορίας της Βοημίας και από τις πρώτες Αγίες των Τσέχων.

Έζησε τον 9ο και τις αρχές του 10ου αιώνα και ήταν σύζυγος του δούκα Μποριβόι Α΄ της Βοημίας. Το ζευγάρι ασπάστηκε τον Χριστιανισμό σε μια εποχή κατά την οποία η νέα θρησκεία μόλις εδραιωνόταν στην περιοχή.

Η Λουντμίλα ανέλαβε σημαντικό ρόλο στην ανατροφή του εγγονού της, Βενσεσλάου, του μελλοντικού ηγεμόνα της Βοημίας που η Εκκλησία τιμά ως Άγιο Βενσεσλάο.

Η αυξανόμενη επιρροή της προκάλεσε πολιτική σύγκρουση με τη νύφη της, Ντραχομίρα.

Το 921, δύο άνδρες τη δολοφόνησαν στο κάστρο Τετίν, στραγγαλίζοντάς την, σύμφωνα με την παράδοση, με το πέπλο της.

Η Λουντμίλα τιμήθηκε ως Μάρτυς και έγινε μία από τις προστάτιδες Αγίες της Τσεχίας.

Η Αγία Μελιτίνη

Η Αγία Μελιτίνη έζησε κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και μαρτύρησε στη Μαρκιανούπολη της Θράκης, σύμφωνα με τη συναξαριακή παράδοση. Συνελήφθη για τη χριστιανική της πίστη και οδηγήθηκε ενώπιον των αρχών. Παρά τις πιέσεις και τα βασανιστήρια, αρνήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα.

Τελικά καταδικάστηκε σε θάνατο και αποκεφαλίστηκε.

Οι πληροφορίες για τη ζωή της είναι περιορισμένες, όμως η μνήμη της διατηρήθηκε στο ορθόδοξο εορτολόγιο μαζί με εκείνη άλλων γυναικών Μαρτύρων των πρώτων αιώνων.

Το μήνυμα της ημέρας

Η ιστορία της Ευφημίας ενώνει δύο πολύ διαφορετικές εποχές. Το 303 είναι μία νεαρή γυναίκα που βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν διωγμό. Το 451, η βασιλική που έχει χτιστεί στον τάφο της φιλοξενεί εκατοντάδες επισκόπους που συζητούν ένα από τα δυσκολότερα θεολογικά ζητήματα της εποχής τους. Η γυναίκα που κάποτε ήταν μια διωκόμενη Χριστιανή είχε στο μεταξύ γίνει σημείο αναφοράς μιας Εκκλησίας που είχε αλλάξει τον ίδιο τον κόσμο στον οποίο εκείνη έζησε.

Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»

Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσες και όσοι φέρουν τα ονόματα:

• Ευφημία, Εύφημη, Έφη, Εύφημος
• Λουντμίλα, Λουντμίλη
• Μελιτίνη, Μελιτινή, Μελιτίνα, Μελίτα, Μελίνα, Μελιτίνος